„Poezja jest malarstwem bez widzialnej formy; malarstwo jest poezją posiadającą formę” (Guo Xi)
Powyższe słowa, przywoływane przez jedenastowiecznego malarza Guo Xi, doskonale wyrażają istotę malarstwa pejzażowego, obecną również w twórczości tajwańskiego artysty Liao Ci Fu.
Z ogromnym smutkiem dzielimy się wiadomością, że 23 lipca 2026 roku Liao Ci Fu zmarł w Tajpej w wieku 83 lat. Jego nagła śmierć była wstrząsem dla tajwańskiego środowiska artystycznego, pogrążając rodzinę oraz licznych uczniów w głębokim bólu i poczuciu dezorientacji.
Liao Ci Fu - malarz, nauczyciel i mistrz tradycyjnego chińskiego malarstwa pejzażowego shanshui - łączył w swojej twórczości dziedzictwo tradycyjnego malarstwa pejzażowego z głębokim doświadczeniem natury oraz taoistyczną intuicją jedności z duchową witalnością przenikającą widzialny świat.
Znamienne jest, że w ostatnich latach życia, a zwłaszcza w tygodniach poprzedzających śmierć, wiele uwagi poświęcał studiowaniu i malowaniu wodospadów. Kilka dni przed odejściem poprosił jedną ze studentek o wydrukowanie fotografii najsłynniejszych wodospadów świata.
Liao Ci Fu (fot. archiwum Roberta Biryndo)
Nietrudno dostrzec w tej fascynacji kierunek rozwoju jego artystycznej świadomości. Na jego obrazach strumienie spadającej wody zmierzają ku spowitym mgłą i chmurami dolinom, ginąc w niewidocznej głębi. Wyrażają taoistyczną symbolikę duchowego „opadania” w nieznaną i tajemniczą otchłań, wskazując drogę od asertywności ku receptywności, od widzialnych form ku płodnej tajemnicy. Z perspektywy jego odejścia można dostrzec w tych obrazach symboliczne napięcie związane z przeczuciem nadchodzącego spotkania z największą tajemnicą ludzkiego istnienia - tajemnicą śmierci.
Malarstwo shanshui stanowiło dla Mistrza Liao Ci Fu sposób życia. Jego duchowa wędrówka została zapisana w twórczości, a intensywność i głębia jego wewnętrznego świata pozostają obecne w jego lirycznych pejzażach. Skromny, małomówny i introwertyczny, przemawia dziś subtelnością swojej techniki malarskiej oraz utrwalonymi w dziełach przebłyskami duchowej intuicji.
Mając na uwadze niezwykły talent artystyczny Mistrza Liao, trudno nie przywołać w tym kontekście słów Carla Gustava Junga: „Niemal nie ma wyjątków od zasady, że za boski dar twórczego ognia człowiek musi zapłacić wysoką cenę”.
Taką ceną bywa pewna doza samotności, wpisana w doświadczenie wielu wybitnych twórców, w tym również przedstawicieli malarstwa pejzażowego. Pisał o niej Ouyang Xiu (歐陽修) w swoich refleksjach nad nastrojem w malarstwie pejzażowym. Bez niej malarstwo shanshui mogłoby zostać pozbawione charakterystycznej dla niego głębi, estetyki i siły duchowego wyrazu. Można przypuszczać, że również Mistrz Liao musiał zapłacić tę cenę za swój wyjątkowy talent artystyczny. Ślady tego doświadczenia można dostrzec w jego pejzażach, przenikniętych nostalgią i tęsknotą, a także w symbolice niewielkich postaci ludzkich, niemal niknących pośród rozległej natury.
Liao Ci Fu w Pieniężnie (fot. archiwum Roberta Biryndo)
Twórczość Liao Ci Fu była prezentowana i jest znana nie tylko na Tajwanie i za granicą, lecz także w Polsce dzięki licznym wystawom oraz obrazom ofiarowanym przez Mistrza Muzeum Misyjno-Etnograficznemu Księży Werbistów w Pieniężnie.
Mistrz Liao pozostawił trwałe dziedzictwo i jest obecny w obrazach oraz w pamięci rodziny, uczniów, przyjaciół i miłośników jego sztuki. Jego śmierć jest ogromną stratą dla środowiska artystycznego oraz dla wszystkich, którzy mieli zaszczyt poznać go osobiście lub zetknąć się z jego twórczością.
Rodzinie, bliskim i uczniom Mistrza Liao składamy wyrazy najgłębszego współczucia.
Z wdzięcznością i szacunkiem zachowujemy pamięć o jego życiu, terapeutycznym wymiarze jego twórczości oraz bezcennym wkładzie w rozwój sztuki, pogłębianie duchowego wymiaru człowieczeństwa i budowanie więzi między kulturami.
Robert Biryndo (羅百德)
CZYTAJ TAKŻE:
„Oddech Gór, Szept Wód” w Pieniężnie
Fizjonomia milczenia według Liao Ci Fu
Liao Ci Fu na Zamku Książ
Sztuka Liao Ci Fu w Oleśnie
Oficjalna informacja o publicznych ceremoniach pogrzebowych, które odbędą się 10 sierpnia 2026 r.